ستاره ای درشرق

داستان اصلی كه شكسپیر زحمتش را كشیده است
نمایشنامه هملت، شاید عجیب ترین نمایشنامه ای باشد كه تا به حال نوشته شده است.
سناریوی بزرگی است كه در آن هر شخصیت كم و بیش نقشی تراژیك و بی رحمانه ایفا می‌كند و سخنان شكوهمندی نیز بر زبان می‌آورد.
هملت، شاهزاده دانماركی و وارث احتمالی سلطنت، با مرگ پدر و ازدواج عجولانه مادر با برادر شوهر مرحومش كه بر تخت او نشسته، دچار جنون شده است.
روح پدر شاهزاده در مقابل او ظاهر می‌شود و فاش می‌كند كه او به دست برادرش كه اكنون بر تخت نشسته به قتل رسیده است.
روح كه هملت را از صدمه رساندن به مادرش بر حذر می‌دارد، او را به انتقام گیری قاتل پدر ترغیب می‌كند. هملت برای اطمینان از گناه عموی خود و تصمیم قطعی انتقام، خود را به دیوانگی می‌زند.
اوفلیا محبوب او به امر پدرش پولونیوس و همین طور همكلاسان سابقش «روز نكرانتز و گیلده نسترن» می‌كوشند تا راز رفتار غریب او را دریابند، تمام این تلاش‌ها بی‌نتیجه می‌مانند.
هملت، قبل از این كه انتقام گیری را آغاز كند، می‌خواهد اطمینان یابد قاتل چه كسی است، به همین دلیل نمایشی با شركت بازیگران دوره گرد در قصر ترتیب می‌دهد و طی آن قتل پدرش را با همان صورتی كه روح توصیف كرده بود، بازسازی می‌كند.
وقتی پادشاه (عموی قاتل) این صحنه را می‌بیند فریاد می‌زند و با شتاب بیرون می‌رود.
هملت بر گناه او یقین می‌یابد و از آن لحظه منتظر فرصتی برای كشتنش می‌شود.
بعد از نمایشنامه به بارگاه مادرش می‌رود و «پولونیوس» (پدر اوفلیا) را به جای شاه به قتل می‌رساند. این کار موجب جنون اوفلیا می‌شود و همچنین شاه را از نقشه شوم او آگاه می‌سازد. بنابراین هملت را به انگلستان می‌فرستد و دو همكلاسی‌اش را پی او روانه می‌كند، تا با حكم قتل هملت او را از بین ببرند.

هملت این توطئه را با عوض كردن نام خود با اسامی‌ همكلاسان خیانت پیشه اش در روی حكم قتل، خنثی كرده و با كمك دزدان دریایی از چنگ آنان می‌گریزد. او به موقع برای مراسم تدفین اوفلیا به دانمارك می‌رسد. اوفلیا در ظاهر خود را غرق كرده است. لایرتیس، برادر اوفلیا از پاریس بازگشته است و برای انتقام از هملت خط و نشان می‌كشد. پادشاه با ترتیب دادن یك مسابقه شمشیرزنی میان آن دو به لایرتیس كمك می‌كند. او شمشیر لایرتیس را زهرآلود می‌كند و برای اطمینان بیشتر از این كه هملت جان سالم به درنبرد، شراب زهرآلود را مهیا می‌سازد تا هملت آن را بنوشد.
در مسابقه لایرتیس ضربه می‌زند، شمشیرها عوض می‌شود و این بار هملت به او ضربه می‌زند، ملكه بی خبر از همه جا جام شراب زهرآلود را می‌نوشد. لایرتیس به نقش شوم خود در توطئه قتل هملت اعتراف می‌كند، سپس «هملت» شاه را می‌كشد. بنابراین تمام افراد اصلی داستان می‌میرند و...

نكات مثبت فیلم
*«تردید»، فیلم مهمی ‌است به این دلیل كه برای اولین بار با ساخت یك اقتباس از تراژدی جهانی هملت رو به رو هستیم. تردید یك اثر جهانی است و مثل یك میراث فرهنگی در دسته بندی جهانی قرار گرفته است. (به اعتقاد جمشید ارجمند)
*(جالب است بدانید هملت در سال 1337 به فارسی ترجمه شده و تا امروز در سینمای ایران برگردان سینمایی نداشته است)
*دقت و توجه به فیلم ساز در طراحی میزانسن‌های گوناگون فیلم قابل توجه و درخشان است، در صحنه تعقیب و گریز شیطنت بار سیاوش و مهتاب، دكور فیلم چنان حساب شده چیده شده است كه بیننده را متحیر می‌كند.
(طراحی صحنه فوق العاده و میزانسن‌های به جا یكی از خصایص اصلی دو كار كریم مسیحی است)
بیشتر بازیگران، بازی‌های قابل قبولی ارائه داده اند، بهرام رادان، ترانه علیدوستی، حامد كمیلی، مهتاب كرامتی، محمد مطیع، علیرضا شجاع نوری، انوشیروان ارجمند، فرخ نعمتی، محمود پاك نیت، صدرالدین حجازی، رزا آرایش، كاوه كاویان، امید روحانی و كریم قربانی بازیگران سینمایی تردید هستند.
*به بیشتر صحنه‌ها به طور مجزا با ظرافت و دقت فراوانی پرداخته شده است.
 *یكی از ویژگی‌های ممتاز این فیلم، استفاده از فضای تئاتری در سینماست كه قابل تامل است.

نكات منفی فیلم (بدها)
*بیشتر سكانس‌ها به طور مجزا با ظرافت و دقت پرداخته شده است اما اگر به كلیت اثر نگاه كنیم یك جای فیلم می‌لنگد، گویی هر سكانس برای خودش ساخته و پرداخته شده است و هیچ انسجام قابل قبولی بین آن‌ها دیده نمی‌شود.
*دیالوگ‌ها یك دست نیست و با وجود این كه دیالوگ‌های بعضی از صحنه‌ها به دیالوگ‌های شاهكار شكسپیر شباهت دارد اما بازهم هدف مورد نظر را دنبال نمی‌كند، آن‌ها افت و خیز دارند و جریان قابل تشخیص را طی نمی‌كنند.
گرچه غالب دیالوگ‌های هر صحنه برای خود آن صحنه به طور مجزا مناسبند.
*حضور مهتاب كرامتی و محمود پاك نیت، زائد است. پیوند كرامتی با داستان بسیار سست است و با تلنگری می‌شكند و حذف می‌شود و سكانس‌های صحبت سیاوش و پاك نیت را هم می‌توان به آسانی و بدون وارد شدن كوچك ترین لطمه ای به اثر از میان كار برید.
*امیر روحانی، چهره دوست داشتنی و مهربانی دارد و دركل داستان، حركتی چه در ظاهر و چه در خفا از او نمی‌بینیم كه ما را مشكوك كند و یا اصلا وادارمان كند كه به او فكر كنیم. در حالی كه بدجنسی‌ها و شخصیت خبیثی كه در پایان از او به تصویر كشیده می‌شود قابل پذیرش نیست.
*حضور شخصیت‌های متعدد كه هر كدام داستانی كوتاه برای تعریف كردن دارند به علاوه داستانی كه مادر سیاوش و عمویش و پدر مهتاب و...تعریف می‌كند به جای آن كه قصد اصلی را پیچیده كند آن را متزلزل و آشفته و تكه تكه می‌كند به طور اساسی چون خود نویسنده نیز می‌داند كه این داستانك‌ها جان زیادی ندارد و با داستان اصلی پیوندی محكم برقرار نمی‌كند و در نتیجه مدت كوتاهی بعد از تعریف هر كدام، آن را به نحوی انكار می‌كند و پرونده اش را می‌بندد.

مقایسه بین پرده آخر و تردید
واروژ كریم مسیحی دوباره با «تردید» توانست حضوری به یادماندنی در عالم روز سینما داشته باشد، چرا می‌گویم عالم روز سینما، زیرا در مقایسه با كار قبلی اش نتوانسته است در خور انتظار باشد اما جایگاهی مناسب در بین فیلم‌های موجود دارد.
«تردید» البته بی شباهت به «پرده آخر» (اقتباسی از فیلم «كلاغ» اثر كلوزو) نیست. هر دو فیلم، دستمایه ای معمایی دارند. تعلیق در داستان و وجود صحنه‌های ابهام آمیز از ویژگی‌های مشترك دو فیلم كریم مسیحی است. یك مشخصه مشترك دیگر نیز غیر ایرانی بودن مرجع هر دو فیلم است اما شاید این موفقیت «پرده آخر» است كه توقع ما را از كریم مسیحی و سینمایش بالا می‌برد كه نمی‌توانیم با «تردید» دلخوش شویم.

واروژ كریم مسیحی (كارگردان اثر)
كریم مسیحی متولد سال 1331 در اراك است، وی سال 1350 توسط باربد طاهری به بهرام بیضایی معرفی شد و با دستیاری وی در فیلم رگبار، فعالیت سینمایی اش را آغاز كرد. آخرین اثر سینمایی كریم مسیحی فیلم سینمایی «پرده آخر» بود كه سال 1369 ساخته شد. از آن سال به بعد مسیحی، فیلمی ‌نساخت تا این كه بالاخره بعد از 18 سال در بیست و هفتمین جشنواره فیلم فجر فیلم «تردید» رونمایی و به عنوان بهترین فیلم سینمایی این جشنواره برگزیده شد. كریم مسیحی با ساخت دو فیلم برجسته توانسته است دستاوردی برابر با فیلم سازان پركار و مطرح به دست آورد و با نگرش متفاوت و پخته خود جامعه فیلم سازی را متحیر كند.

حواشی جالب و خواندنی تردید
*كریم مسیحی در خصوص ساخت سینمایی «تردید» گفته است: قصه این فیلم را از قدیم در ذهن خود تصور می‌كردم و اوایل دهه 70 به فكر ساخت آن افتادم (یك سال بعد از ساخت «پرده آخر»)، شانزده تا هفده سال روی آن فكر كردم و چند بار این فیلم نامه را برای گرفتن پروانه ساخت به ارشاد دادم كه هر بار رد شد.
*كارگردان با اشاره به نقص‌های فیلم گفته است اگر نقصی دراین فیلم می‌بینید به خاطر من است و حتما من نتوانستم آن را به خوبی نشان دهم. هملت نمایشنامه ای است كه حداقل ۴ساعت باید برای اجرای آن تصور كرد و من ناچار بودم آن را به 100 تا 120 دقیقه برسانم.
*جالب است بدانید نسخه ای كه در جشنواره فیلم فجر اكران شد 132 دقیقه و برای اكران عمومی‌100 دقیقه بوده است، پس اگر بعد از دیدن فیلم دچار گیجی شدید اصلا تعجب نكنید زیرا كم شدن 32 دقیقه از فیلم، زمان كمی ‌نیست.
جالب‌تر این كه حذفیات به طور استثنا به خاطر سانسور و یا گیرهای معمول نبوده و بیشتر به خاطر خواست سینماگران بوده است.
*كریم مسیحی، روزهای اول فیلم برداری دچار بیماری شدیدی شده به گونه ای كه فیلم و جریان تولید متوقف شده است.

منبع: khorasannews.com

---

آتش‌بس»، «اخراجی‌ها1 و 2»، «توفیق اجباری»، «درباره الی»، «چارچنگولی» و «دایره زنگی» از جمله فیلم‌هایی هستند که فروش بیش از یک میلیارد تومان را تجربه کرده‌اند و امروز «دوخواهر»، فیلمی که این روزها بر پرده سینماهاست، با فروش 970 میلیونی خود می‌رود که تا یکی دو هفته دیگر به باشگاه یک میلیاردی‌ها بپیوندد.
محمد بانکی، کارگردان فیلم سینمایی «دو خواهر» در مورد ویژگی فیلمی که می‌تواند به فروش میلیاردی دست پیدا کند، به خبر می‌گوید: «فیلم باید مردم‌پسند باشد، یعنی با این هدف که مورد توجه تمامی تماشاگران قرار بگیرد، ساخته شود.
اگر مردم فیلمی را دوست داشته باشند، برای دیدن آن به سینما می‌روند و اگر دوست نداشته باشند، این کار را انجام نمی‌دهند بنابراین فیلم باید به گونه‌ای باشد که مورد پسند و توجه تماشاگران قرار بگیرد.»
سیروس تسلیمی تهیه‌کننده سینما، عوامل بسیاری را در دست‌یابی برخی فیلم‌ها به فروش میلیاردی دخیل دانسته و به خبر می‌گوید: «یکی از مهم‌ترین این عوامل افزایش قیمت بلیت سینماست. بعد از انقلاب قیمت بلیت از پنج تومان شروع شد و تا سال 66 حرکتی بطئی را تجربه کرد. سال 66 ما شاهد یک افزایش قیمت تقریباً جهشی در زمینه قیمت بلیت سینما بودیم. اما در کل بلیت سینما آنچنان قیمتی نداشت.
ایرج تقی‌پور، یکی دیگر از تهیه‌کننده‌های سینمای ایران نیز افزایش قیمت بلیت سینما را در فرودر ارتباط با فیلمهای یک میلیاردیش‌های میلیاردی فیلم‌ها مؤثر می‌داند. او در این رابطه به خبر می‌گوید: «یکی از اصلی‌ترین دلایل رسیدن فروش برخی فیلم به مبالغ میلیاردی افزایش قیمت بلیت است. با بلیت سه هزار تومانی رسیدن به فروش میلیاردی طبیعتاً سهل‌تر از زمانی است که بلیت‌ها با افزایش قیمت مواجه نشده بودند.»

---

 

این عکس هم برای وبلاگ اختصاصی به نام خواهران گلزار است